शिक्षामन्त्री श्रेष्ठबाट जारी भएको ‘शिक्षा उत्प्रेरक (एजुकेसन क्याटलिस्ट) परिचालनसम्बन्धी कार्यविधि–२०८०’ कुन ऐनअनुसार बनेको हो भन्ने खुलाइएको छैन । लोक सेवा आयोगको परीक्षा उत्तीर्ण गरेर विधिसम्मत नियुक्ति पाएका कर्मचारीलाई परिचालन गरेर कार्यसम्पादन नगरी  समानान्तर संयन्त्र बनाउने गृहकार्यमा मन्त्रालय लागेको हो । यसरी प्रशिक्षार्थी नियुक्त गर्दा  विधि मिचिने र  सूचना सुरक्षाको चुनौती पनि थपिने जोखिम छ ।

कर्मचारी अभाव भए लोक सेवाबाट परिपूर्ति  गर्ने ,कर्मचारीको कार्यक्षमतामा अभिवृद्धि गर्न  अभिमुखीकरण तालिम दिने , जानाजान गल्ती गरे  कानुनी रूपमा दण्डित गर्ने गरी समस्या समाधान गर्नु पर्छ ।यसो नगरे समस्या अझ  चुनौतीमुक्त हुन सक्दैन । 

आधुनिक युग विज्ञान र प्रविधिको युग हो। विज्ञानले ध्वनि बारे जुटाएको जानकारीको आधारमा फाइदा र बेफाइदा बख्यान गर्छ । त्यसैमा विज्ञानले ध्वनि प्रदुषण बारे पनि जिकिर गर्दछ । तर पैगम्बरले १४ सय वर्ष अगाडि मक्का सहरबाट बाहीर जाने क्रममा बाजा गाजा बजाइ रहेको भीड देखेर आफ्नो कान छोप्नु भयो । पैगम्बरको अनुयायी हजरत ए अब्दुल्लाह बिन उमरले भन्नू हुन्छ , पैगम्बर मोहम्मद सल्लल्लाह हु अलैही वसल्लमले बाजा गाजाको क्षेत्रभन्दा धेरै टाढा पुगेर आफ्नो कानबाट औंला हटाउनु भयो । हजरत ए अब्दुल्लाहले सो बारे प्रश्न गर्दा पैगम्बरले ढोल बाजा (म्यूजिक) हराम छ भन्नू भयो अर्थात् प्रतिबन्ध छ । यसबाट स्पष्ट हुन्छ कि ध्वनि प्रदुषण रोक्न पैगम्बरको सिद्धान्तले महत्त्वपूर्ण भुमिका खेल्न सक्छ ।

त्यस्तै चोटि एक जना सहाबिए रशूल (नबिको जमानामा भएको इमन्दार अनुयायी )आउनुभयो र उहाँले आफ्नो छोरा हराएको जिकिर गर्नु भयो । उहाँको अनुसार छोरा हराएको करीब तीन दिन भएको थियो र उहाँको घर परिवार सबै चिन्तित थिए । त्यति बेला हाम्रो प्यारो नबि हजरत मोहम्मद सल्लल्लाह हु अलैही वसल्लमले उहाँको छोरा छिमेकको गाउँको एउटा बगैचामा खेलिरहेकको बताउनु भयो । ती सहाबिए रशूल एकाएक आफ्नो छोराको मायामा हतारिएर भेट्न् जान खोजे तर पैगम्बरले उहाँलाई जानबाट रोक्नु भयो त्यसपछि ती सहाबिए रशूलले हाम्रो पैगमबर सँग प्रश्न गर्नुभयो कि या रशूलाल्लाह सल्लल्लाह हु अलैही वसल्लम के म आफ्नो छोरासंग भेट्न सक्दैन ? पैगम्बरले जवाफ दिंदै भन्नुभयो कि तिमि अवश्य नै भेट्न् सक्छौ तर मैले भनेको अनुसार भेट्छौ भने राम्रो हुन्छ । यदि तिमि त्यसै त्यहाँ गयो भने आफ्नो छोराको मायामा आफुलाई रोक्न सक्दैनौं र आफ्नो छोरालाई माया प्रेम गर्दै बाबु-सानु भनेर बोलाउंँछौ, उसलाई अंगालो लगाउंछौ जसले गर्दा त्यहाँ भएको बालबालिकाहरुमा नराम्रो असर पर्न जान्छ किनभने त्यहाँ भएका सबै बालबालिकाको आमाबुवा नहुन पनि सक्छन् । कोहि अनाथ पनि हुन सक्छ । यदि तिमिले त्यहाँ आफ्नो छोरालाई माया गर्‍यो भने ति अनाथ बालबालिकाहरुको मन दुख्न सक्छ । त्यसैले तिमि त्यहाँ जाँदा आफ्नो छोरालाई बाबु-सानु नभनी छोराको नाम लिएर बोलाउनु अनि घर ल्याएर माया गर्नु ।
यस्ता विभिन्न प्रभावकारी सिद्धान्त र संदेशहरु छन् जुन मानव जातिलाई समाजमा सरल र सुख्मय जीवन यापन गर्ने प्रेणा दिन्छन् । यसरी समाजको लागी गरेको योगदान र संघर्षलाई देखेर मदिनावासी लगायत सम्पुर्ण मुस्लिम जगतले पैगम्बर हजरत मोहम्मद सल्लल्लाह हु अलैही वसल्लमको जन्म उत्सव मनाउने गरेको छ ।
(यो लेख आलेख लेखकले किताबबाट जुटाएका संदेशमुलक व्यक्तिगत विचार हुन् ।)

युवा तथा खेलकुद मन्त्री महेश्वर गहतराज (अथक) ले नयाँ पुस्तामा पठनशैलीको विकास गर्न अपरिहार्य रहेको बताउनुभएको छ । १५ औं राष्ट्रिय पुस्तकालय दिवसका अवसरमा ज्ञानोदय सामुदायिक पुस्तकालय तथा स्रोत केन्द्रले बाँकेको कोहलपुरमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै मन्त्री अथकले उक्त कुरा बताउनुभएको हो ।
पछिल्लो समय पुस्तकालयमा गएर पढ्ने संस्कृती हराउँदै गईरहेको प्रति दुःख ब्यक्त गर्दै मन्त्री अथकले पुस्तकालयलाई प्रविधिसँग जोडेर कसरी थप प्रभावकारी बनाउन सकिन्छ भन्ने तर्फ ध्यन केन्द्रित गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो । “पछिल्लो पुस्ता पुस्तक अध्ययनमा भन्दा बढि सामाजिक संजालमा रमाउन थालेका छन” मन्त्री अथकले भन्नुभयो, “आजको युगसँग पुस्तकालयलाई कसरी जोड्न सकिन्छ, त्यसतर्फ ध्यान दिनुपर्ने अवस्था आएको छ ।”
पुस्तकालयलाई जिवन र जगतका बारेमा अध्ययन गर्ने थलोका रुपमा समेत बुभ्mन जरुरी रहेको उहाँले बताउनुभयो ।
ज्ञानोदय सामुदायीक पुस्तकालयलाई थप ब्यवस्थित र सुदृढ गर्न आवश्यक रहेको जिकिर गर्दै मन्त्री अथकले थप भौतिक संरचना निर्माणकालागि स्रोत ब्यवस्थापनमा सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता समेत जनाउनुभएको छ । उहाँले कोहलपुरमा पुस्तकालय स्थापनाकालागि विगतमा भएका प्रयासहरुको समेत प्रशंसा गर्नुभएको थियो ।
पुस्तकालयका अध्यक्ष चेतकान्त भट्टराईको अध्यक्षमा भएको कार्यक्रममा विभिन्न क्षेत्रका ३ जना विशिष्ट ब्यक्तिहरुलाई सम्मान गरीएको थियो भने पुस्तकालय दिवसकै अवसरमा आयोजित खुल्ला कबिता प्रतियोगिताका बिजयीहरुलाई समेत पुरस्कृत गरीएको छ ।

नेपालगञ्ज । जिल्ला वन कार्यालय (डिएफओ) बाँकेका सहायक वन अधिकृत ज्योति घिमिरेले वन कार्यालयहरुमा महिला कर्मचारीहरुको संख्या निकै नै कम भएको हुनाले प्रत्येक अभिभावकहरुले छोरीहरुलाई वन विज्ञानको विषय पढाउनकालागी सुझाव दिएकी छन् । मंगलबार नेपालगञ्जमा सञ्चारिका समूह बाँकेद्धारा आयोजित वन तथा वातावरण संरक्षण विषयमा महिला पत्रकारहरुसंगको अन्तरकृया तथा दर कार्यक्रममा अधिकृत घिमिरेले यस्तो सुझाव दिएकी हुन् । उनले महिलाहरुलाई कही कतै प्रमुख पद दिएईएता पनि निर्णायक भूमिका पुरुषहरुको नै रहने उल्लेख गरिन् ।

प्रमुख अथितिको रुपमा रहेकी सहायक वन अधिकृत घिमिरेले आफुु बाँकेमा आएको ४ वर्ष भएको जानकारी गराउँदै यो अवधीमा कुनैपनि महिला पत्रकारहरुसंग आफ्नो परिचय सम्म नभएको भन्दै गुनासो व्यक्त गरिन्,‘म सहायक वन अधिकृत भएर बाँकेमा आएको ४ वर्ष भई सक्यो तर यो अवधीमा मेरो भेट कुनैपनि महिला पत्रकारसंग हुन सकेन जुन निकै नै दुःख लाग्दो कुरा हो । यो कार्यक्रममा आएपछि मात्रै थाहा भयो यत्ति धेरै महिला पत्रकारहरु हुुनु हुँदो रहेछ ।’ उनले भनिन् । उनले यसै प्रसंगमा वन कार्यालयले गर्ने गतिबीधिहरुमा महिला पत्रकारहरुको सक्रियता र सहकार्य बढाउन महिला पत्रकारलाई आग्रह पनि गरिन् ।

सहायक वन अधिकृत घिमिरेले बाँकेमा वन कार्यालयले वन तथा वातावरण संरक्षणका विषयमा राम्रो काम गरेको बताउँदै १ लाख ११ हेक्टर वनको क्षेत्रफल रहेको बाँकेमा सबैभन्दा धेरै वनको भू–भाग प्रतिशतका हिसाबले बाँकेको राप्ती सोनारी गाउँपालिकामा रहेको र जीरो प्रतिशत वनको भू–भाग जानकी गाउँपालिकामा रहेको जानकारी दिईन् । साथै उनले जिल्ला वन कार्यालय बाँकेले निशुुल्क रुपमा बोटविरुवा उपलब्ध गराईरहेको बताउँदै उब्जनी हुन नसक्ने जमिनमा वृक्षरोपणकालागी विरुवा लगेर रोप्न पनि आग्रह गरिन् । कुनैपनि क्षेत्रमा महिलाहरु आर्थिक रुपमा सबल सक्षम हुनु पर्नेमा जोड दिंदै सहायक वन अधिकृत घिमिरेले वन तथा वातावरण संरक्षणकालागी सञ्चार माध्यम र सञ्चारकर्मीहरुको भूमिका पनि अत्यन्तै महत्वपुर्ण भएको बताईन् ।

कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ बाँकेका उपाध्यक्ष करुणा शाहले वन तथा वातावरणका विषयमा समाचार लेखनकालागी वन कार्यालयले महिला पत्रकारहरुलाई पनि समेटेर लैजान आग्रह गरेकी थिईन् । त्यसैगरी कार्यक्रममा सहभागी प्रेस चौतारी नेपाल बाँकेका उपाध्यक्ष रेजिना मल्लले जिल्ला वन कार्यालयसंग महिला पत्रकारहरुको परिचय र आगामी दिनहरुमा समन्वय गरेर काम गर्न सञ्चारिकाले सहयोगी भूमिका खेलेको भन्दै आयोजकलाई धन्यबाद दिंदै वन, वातावरण र वन्य जन्तुका विषयमा कलम चलाउन महिला पत्रकारहरुलाई आग्रह गरेकी थिईन् ।

त्यसैगरी कार्यक्रममा नेपाल प्रेस युनियनका बाँके शाखा अध्यक्ष अर्जुुन वलीले वन तथा वातावरणका विषयमा राम्रो समाचार लेखे बापत डब्ल्यू डब्ल्यू एफले सम्मान गर्ने कुुराको जानकारी गराउँदै महिला पत्रकारहरुलाई यस विषयमा सक्रियताका साथ कलम चलाउन सुझाव दिएका थिए । बाँके सञ्चारिका अध्यक्ष रुपनी जि.एमको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा उपस्थित अथितिहरुले सञ्चारिकाद्धारा आयोजित ‘वन तथा वातावरण संरक्षण विषयमा महिला पत्रकारहरुसंगको अन्तरकृया तथा दर कार्यक्रम’ केवल दर खानकालागी मात्र नभई वनका विषयमा महिला पत्रकारहरुलाई अझैं सक्रिय भएर समाचार संकलन गर्न ऊर्जा प्रदान गर्ने बताएका थिए । साथै उनीहरुले महिला पत्रकारहरुलाई तीजको शुभ–कामना पनि दिएका थिए ।

१९औं दोरम्बा हत्याकाण्ड स्मृति दिवसमा रामेछापको दोरम्बास्थित डाँडाकटेरीमा मंगलबार आयोजित कार्यक्रममा पुनले राजनीतिक परिवर्तन र सामाजिक जागरणका नायकका रूपमा प्रचण्डको सालिकमा पूजा गर्ने दिन आउने दाबी गरे।

प्रचण्ड नेतृत्वमा भएको माओवादी जनयुद्धले दलित, महिला, मधेसी र जनजाति समुदायमाथि वर्षौंदेखिको थिचोमिचो र अत्याचार अन्त्य भएको पुनले बताए।
गणतन्त्र नेपालका पहिलो राष्ट्रपति डाक्टर रामवरण यादव र वर्तमान राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रचण्डसँगको भेटमा पटक-पटक आफूहरू राष्ट्रपति हुनुमा माओवादीको योगदान रहेको भन्दै धन्यवाद दिने गरेको उल्लेख गरे। पूर्वराष्ट्रपति यादवले तराईमा भैंसी चराउने मानिसलाई माओवादी जनयुद्धले उच्च पदमा पुर्‍याएको बताउने गरेको उनले सुनाए।

०५१ सालको संसदमा ७ जना र ०५६ को संसदमा १२ जना मात्र महिला सांसद रहेको चर्चा गर्दै उनले समावेशी समानुपातिक प्रतिनिधित्वको माओवादी एजेण्डाका कारण हाल हाल संसदमा कम्तीमा ३३ प्रतिशत महिला सहभागिता सुनिश्चित भएको बताए।

महिलाको नाममा धनी पुर्जाको नीतिले छोरीहरू सम्पत्तिको मालिक भएको, अंश र वंशमा छोरीको अधिकार स्थापित भएको, आमाको नामबाट पनि नागरिकता पाउने अवस्था निर्माण भएको तथा हरेक स्थानीय तहमा प्रमुख वा उपप्रमुखमध्ये एक अनिवार्य महिला हुनैपर्ने जस्ता उपलब्धि माओवादीकै कारण आएको उनले चर्चा गरे। माओवादी जनयुद्धका नाममा पद लिने तर माओवादीकै उछितो काढ्ने काम भइरहेको उनले भन्दै आपत्ति जनाए।
‘मधेसी जनता, महिला, जनजाति, दलित सबैलाई बोल्न सक्ने र राज्य सञ्चालनको तहमा ल्याउने काम प्रचण्ड नेतृत्वको माओवादीले गरेको हो,’ उनले भने, ‘अहिले प्रचण्डको धेरै गाली गरेको सुनिन्छ। तर, समाज रूपान्तरण र जागरणका लागि खेलेको भूमिकाका कारण कुनै दिन चोकचोकमा प्रचण्डको सालिक बनाएर पूजा गर्ने दिन आउँछ।’

पुनले माओवादी आन्दोलनका उपलब्धी स्वरूप विभिन्न पदमा पुगेका मानिसहरूले नै माओवादीले आतंक मच्चाएको आरोप लगाउन नसुहाउने उनले बताए।

पुनले दोरम्बा घटना मानवताविरूद्धको अपराध भएकाले संक्रमणकालीन कानून बनाउँदा त्यस्ता घटनाका दोषीले उन्मुक्ति पाउन नहुने उल्लेख गरे। सरकार-माओवादी शान्तिवार्ता भइरहेका बेला आफ्ना निहत्था कार्यकर्ताको सामूहिक हत्या भएको भन्दै उनले दोषीमाथि कारबाही र परिवारको सम्मान हुनुपर्नेमा जोड दिए।